B?y?k bir ihtimalle ?o?umuz ?u an i?inde bulundu?umuz durumun ciddiyetinin fark?nda bile de?iliz. Birazdan bahsedece?im ?ey konusunda b?y?k, ?ok b?y?k bir kitleyle hem fikir oldu?umuza ad?m gibi eminim. Daha fark?na varmam?? olanlar?n?z da her ?eyi anlad?ktan sonra bize kat?lacaklard?r. Az sonra elimden kaleme d?k?lecek olan c?mlelere kat?lmayanlar, titreyip kendinize gelin. Her ?eyin b?t?n ??plakl???yla g?z ?n?nde durdu?u bir durumda, baz? ?eyleri dar g?r??l? alg?lamak i?in ?ok ge? kal?nd?. Ama biz zaten durumun bu noktaya kadar gelece?ini ?ok ?nceden fark etmi?tik de?il mi sevgili okurlar? Bu zamandan sonra art?k kimsenin hi?bir olumsuz s?z? ?nem te?kil etmiyor...

Bildi?iniz gibi Elder Scrolls serisi uzun y?llard?r makinelerimizi ve bizi ?enlendirmekteler. Her yeni Elder Scrolls i?in harcad???m?z haddi hesab? olmayan gece ve g?nd?z?n ard?ndan yeni bir ser?venin haberini al?p bekleyi?e ge?mek, san?r?m bu i?in en ?ile ?ektiren k?sm?. Asl?nda ben de bunu anlam?yorum. Y?llarca deli gibi bekleyip, birde k?kl? bir serinin son oyunu olmas? y?z?nden acayip beklentilerle yolu g?zlenen bir oyunun inan?lmaz program hatalar?yla ortaya ??kmas?na ra?men raflarda yerini al?r almaz klasik olmas? sizce de ?ok ilgin? de?il mi? Tamam ben de biliyorum Elder Scrolls sever i?in atmosfer program hatas?ndan ?nce geliyor. Ama bunun aksi olsa fena m? olur? Bir kere de kusursuz bir Elder Scrolls g?rsek sizce yeni oyun daha az m? ilgi g?r?r? Hay?r. Yap?mc?lar da art?k bu duruma al??m?? olacaklar ki her yeni versiyona kusur ya da hata eklemeden oyunlar?n? piyasaya s?rm?yorlar. Eklemek san?r?m yanl?? bir tonlama oldu. Buras? i?in uygun olan kelime dizisi "?yle b?rakmak" olacakt? muhakkak. 100 puanl?k soru: "Acaba Oblivion ?nceleri sadece hayal olan o kusursuz Elder Scrolls olabilir mi?". Hadi hep beraber bu sorunun cevab?n? verelim. Giri?ten ?? noktaya kadar olan garip k?sm? neden yazd?m biliyor musunuz? San?r?m t?m zamanlar?n en iyi RPG’siyle kar?? kar??yay?z...

Klasik ba?tan kokar

Tabii ki hepimizin seriyle tan??ma hikayesi birbirinden farkl?d?r. Ben size kendiminkini anlat?p s?kmak istemiyorum. Ama Oblivion’un ?erefine kendi de?imimle "oyunoloji" olarak bakmak istiyorum seriye. Herkesin ortak fikri olarak Elder Scrolls serisinin oyun d?nyas?na kazand?rd?klar? tart??ma konusu de?ildir. ??nk? konsol kullan?c?lar?n?n makineleri i?in ??kan RPG oyunlar?n?n say?s?yla ?v?nd?kleri s?rada bizim tek dayana??m?z ve onlara kar?? kullanabilece?imiz en ?nemli belki tek silah?m?z Elder Scrolls'lard? (ba?lad?m yine). B?yle bir ?neme sahip bir oyun i?in ne kadar dil d?ksek azd?r bence. Bana g?re Arena’dan bu g?ne kadar gelen tek de?i?mez ve ?nemli ger?ek vard?r. Oda "y?llar boyu Elder Scrolls'lar piyasaya ??kmaya devam edecek, biz de onlar? geceler boyu oynamaktan vazge?meyece?iz". Hepimiz biliyor musunuz, bilmiyorum ama bilmeyenlerinizin de oldu?unu d???nerek s?yl?yorum. Oblivion'dan ?nce mobil versiyonlar?n? saymazsak alt? tane Elder Scrolls ??km??t?r piyasaya (ek paketler dahil). ?imdi gelin bu alt? oyun neymi?, ne de?ilmi? bir bakal?m.

?

Elder Scrolls: Arena (1994)

"Ya?l? belgeler" mitini ba?latan ilk macera . ??kt??? d?nemin en iyi RPG'leri aras?nda g?sterilen ve y?l?n oyunu ?d?l?n? alabilecek kadar dikkatleri ?zerine ?ekmeyi ba?arabilen bir efsane. Konu olarak Imperial City'deki Arena ve onun ?evresinde d?nen olaylar? i?leyen bu oyunun ??kt??? d?neme kar??n verdi?i Role Playing atmosferini halen unutturabilecek bir rakibiyle kar??la?mad?k. O zaman i?in geli?mi? say?lan grafikleri kullan?lan ara y?z?ndeki rahatl?k ve unutulmaz oynay??? sayesinde ilk Elder Scrolls’u san?r?m sadece yeni versiyonlar?yla kar??la?t?rabiliriz. First Person RPG diye adland?rabilece?imiz bir t?r? sevdiren "as?l" oyun oldu?unu s?ylersek de yanl?? yapm?? olmay?z herhalde. Elder Scrolls serisiyle bu ilk tan??man?z ise Arena’y? bir yerlerden bulup indirin. Koskoca serinin nereden nereye geldi?ini ?ok rahat bir bi?imde anlayabilirsiniz.

Elder Scrolls II: Daggerfall (1996)

?lkinin durdurulamaz ba?ar?s?n?n ard?ndan yap?m?nda gecikilmeyen maceran?n ikinci perdesi. Ayn? ilki gibi y?l?n RPG ?d?llerini di?er oyunlara b?rakmayan Daggerfall’?n ?nemli ayr?nt?lar?ndan biri de firman?n “ilk (veya as?l) 3D yap?m?” olma ?zelli?iydi. Kullan?lan XnGine grafik motoru Daggerfall’dan sonra bir?ok oyuna ?nc? olmu?tu. Buradan ?unu ??kar?yoruz. Piyasaya ??kan her Elder Scrolls oyunu ?nce grafikleriyle sayfalar? i?gal edip sonra kendinden s?z ettiriyor. Konu olarak da Arena’dan sonraki geli?meleri i?leyen oyunumuzun bu g?nk? RPG oyunlar?nda g?rd???m?z ?zellikleri ?ekillendirdi?ini de rahat?a s?yleyebiliriz.

NOT: Asl?nda 1997 y?l?nda piyasaya ??km?? bir yap?m daha var. Ama tam olarak Elder Scrolls tabanl? bir konusu olmamas? ve oyunculara di?erlerinin aksine Multiplayer-Deathmatch tarz? bir oynay?? sunmas? nedeniyle ayr? ba?l?kta yer vermiyorum. Battlespire ismindeki versiyon daha ?ok e?lence ama?l?yd?.

Elder Scrolls: Redguard (1998)

Tomb Raider, Prince Of Persia ve Ultima oynay???n? harmanlay?p Elder Scrolls tarz? bir konuya oturtulmaya ?al???larak ortaya ??kar?lan Redguard baz? kesimler taraf?ndan be?enilip, ?zel notlar verilmesine kar??n, baz?lar?nca konuyu suland?rd??? d???n?lerek yerden yere vurulmu?tu. Ak?llarda kalan ayr?nt?lar?n?n ba??nda oyunun XnGine motorunun geli?tirilmi? versiyonunu kullanmas? geliyordu. Bu sayede ilk kez Elder Scrolls d?nyas? oyunculara bu kadar net aktar?lm??t?. ?izgi roman tarz? bir hikaye ak??? sunan Redguard'? sadece ve o g?n?n pop?ler Adventure oyunlar?n? sevenlerin oynad???n? s?yleyebiliriz. E?er bu tip Action-Adventure oyunlar?ndan ho?lan?yorsan?z g?n?l rahatl???yla g?z atabilirsiniz. Zevk alman?z olas?.

Elder Scrolls III: Morrowind (2002)

"onun i?in ne desek bo? ve yetersiz kal?r". Hepimiz c?mb?r cemaat 2002 y?l?nda bir efsane nas?l geri d?nd?r?l?rm??, oyun nas?l olurmu? g?rm?? olduk. ?lk iki oyunun efsanele?mi? RPG y?nleri, Redguard'?n dikkatleri ?zerine ?eken adventure ??eleriyle o kadar g?zel kar??t?r?lm??t? ki o zamanlar g?z?m?z Morrowind'den ba?kas?n? g?rmez olmu?tu. Grafikler de o zamanlar?n standartlar?n? zorlayacak kadar muhte?em olmas? Morrowind'i klasikler aras?na sokmam?zda h?zland?r?c? bir etki yapm??t?. B?t?n otoriteler oyunun o y?l?n en iyi RPG'si ve En iyi oyunu oldu?u konusunda hem fikirdi. Mod yap?m?na da izin vermesi sayesinde k?smen de olsa bitmeyen d?nyas? yap?m?n?n ?zerinden 4 y?l ge?mi? olmas?na ra?men ra?bet g?rmekte g?n?m?zde. Yap?mc?lar bu sefer konsol kullan?c?lar?n? da unutmayarak as?l oyun piyasaya ??kt?ktan be? alt? ay sonra Xbox versiyonunu da kullan?c?lara sundular. B?ylece herkes mutlu olmu? oldu. Hemen hemen ayn? zamanlarda raflarda yerini alan Neverwinter Nights bir s?re Morrowind'e kafa tutmu?, fakat oda en sonunda boyun e?mek zorunda kalm??t?. Morrowind san?r?m seri i?erisinde yeni oyundan sonra (ek paketleri de ?yle) en eri?ilebilir olan?d?r. Bir yerde olur da rastlarsan?z mutlaka al?n. Oyun tarihinin unutulmazlar?ndan birini ka??r?rsan?z ?ok ?ey kaybedersiniz. Benden s?ylemesi.

Elder Scrolls III: Tribunal (2002)


Morrowind’in bir s?r? ?d?lle ta?land?r?lan ba?ar?s?n?n ard?ndan ek paketin yap?lmas?nda gecikilmedi. Ayn? y?l i?erisinde piyasaya ??kan Tribunal, ek paket olmas?ndan dolay? devrim yaratan yeniliklerle monit?rlerimize gelmedi maalesef. Yeni eklenen g?revler ve yeni item’ler gibi bilindik ?eylerin d???nda ekstra bir yenili?i yoktu Tribunal’?n. Ama bu bile oyunun satmas?na yetmi?ti. Bir Elder Scrolls hayran? i?in olabilecek en iyi ?ey Morrowind’i tekrar oynayabilmektir herhalde. Bunu da ba?ar?l? bir bi?imde yerine getiren Tribunal’? Morrowind ile beraber alman?z? ?neririm.

Elder Scrolls III: Bloodmoon (2003)

Bloodmoon i?in Tribunal da kulland???m c?mlelerin t?pat?p ayn?s?n? yaz?p bir iki bir ?ey eklesem yanl?? yapmam?? olurum herhalde. ??nk? Bloodmoon Morrowind’den bir y?l sonra piyasaya ??kmas? ve karl? b?l?mler sunmas? d???nda dikkat ?eken bir yenili?i yoktu. Yine yeni Quest’ler, mekanlar ve item’lerle geliyordu. Ama biz b?t?n bunlar? Tribunal’da g?rm??t?k. Fakat yine bunlar oyunun ba?ar?s?z olmas? i?in yeterli sebep de?ildi. Oyunumuz di?er Elder Scrolls’lar (sizce de bir gariplik yok mu?) gibi delicesine oynanm??t?. Art?k s?yleyecek bir ?ey bulam?yorum. Bunu da al?n. Neyse biz Oblivion’a d?nelim.

?

?

?

?

?

?

Adam gibi RPG isteyenlere...

?lk ?nce Quest yap?s?ndan ve senaryodan ba?lamak gerekirse; direkman Oblivion'un bu konuda "eksi?i yok fazlas? var" diyebilirim. Oyunumuzda di?er yap?mlar?n aksine Quest men?s? tek bir tu?a aktar?lmak yerine Active Quest, Current Quests ve Completed Quests olarak ?? gruba ayr?lm??. Active Quest o an aktif olan ana g?revlerimizi, Current Quests kendi ?abalar?m?zla edindi?imiz yan g?revleri, Completed Quests ise tamamlanm?? g?revleri i?eriyor. Bu Quest pencerelerine olan eri?im yollar?n? kontrolleri a??klarken anlataca??m. ?u an bizim as?l konumuz bu g?revlerin bize kar?? olan getirileri. Ald???m?z Quest'lerin yap?l?? derecesine ve t?r?ne g?re (ana, yan g?rev) bize kazand?rd?klar? farkl? oluyor. Bu g?revlerden kazand???m?z experiance puanlar? sayesinde karakterimize yeni skill'ler ve uzmanl?k alan?nda ?zellikler ekleyebiliyoruz. Ana g?revlerin etkileri tabii di?erlerine g?re daha fazla. Oyun boyunca ana Quest'lerimize y?nelirsek Oblivion'un sonunu daha ?abuk g?r?yoruz haliyle. Bu y?zden arada bir can?n?z s?k?ld???nda etraf? ke?fetmek isterseniz ve bu gezintinin karakterinize getirisi olmas?n? dilerseniz yan g?revlere y?nelmenizi ?neririm. Bunu yarar?n?za olaca?? i?in s?yl?yorum.

Ald???m?z bir g?revin belirlenen noktas?na ula?mak istedi?imizde pusula ve haritalar imdad?m?za yeti?iyor. ?lk haritam?z Local Map. Bu harita bizim daha ?nce ?zerinden ge?ti?imiz yerleri g?steriyor. Geldi?iniz bir k?s?mdan geri d?nmek istedi?iniz vakitler bu Local Map ?ok i?inize yarayacakt?r. Di?er harita ise World Map. Bunun ?zelli?i de oyunun ge?ti?i d?nyay? ve yerle?im b?lgelerini tamam?yla g?steren harita olmas?. World Map sayesinde istedi?imiz bir noktaya h?zl? ula??m ger?ekle?tirebiliyoruz. Gidece?iniz y?n? ararken size bir ?eyler anlatmaya ?al??an ikonlar fark edeceksiniz. Gold Arrow dedi?imiz sar? ikon sizin o anda bulundu?unuz noktay?, Quest Target yani k?rm?z? olan ise ad? ?zerinde gidilmesi gereken g?rev b?lgesini g?steriyor. Mavi ikon ise bizim hedefimizi. Ayr?ca Discovered ve Known Location'lar?m?z var. Discovered Location'lar h?zl? ula??m yapabildi?imiz yerle?im b?lgelerini, Known Location ise hareketli hedefleri g?steriyor. Fakat Known Location'lara h?zl? ula??m ger?ekle?tiremiyoruz.

Son olarak ta oyunun senaryosundan bahsedelim. Oyuna ba?lad???m?z ilk anlarda tu? kombinasyonlar?yla ha??r ne?ir olurken birden kendimizi imparator ve onun ??valyeleriyle beraber ?arp???rken buluyoruz. ?mparatorla aram?zda ge?en konu?malara dikkat edin. ?mparatora g?re biz se?ilmi? ki?iyiz ve krall???n i?inde bulundu?u durumu d?zeltebilecek tek aday?z. ?lerleyen anlarda imparatorun ?ld?r?lmesi gibi trajik sahnelerin sonunda a??k alana ??k?yoruz ve oyunumuz resmen ba?lam?? oluyor. Bizim oyun boyunca as?l g?revimiz cehennemden Elder Scrolls d?nyas?na gelen yarat?klar? engelleyip, Oblivion davas?na son vermek. Tabi? ki hikaye bundan ?ok daha a??r bir bi?imde i?leniyor. Ama senaryo kabaca b?yle.

Grafikleri be?enmemek yedi g?nahtan sekizincisi

Oblivion piyasaya ??kmadan ?nce ?zerinde en ?ok laf kalabal??? yap?lan k?sm? tabii ki grafik motoru hakk?ndayd?. Videolarda, ekran g?r?nt?lerinde g?rd???m?z o muhte?em efektler heyecan?m?z? artt?rmaya yetiyordu. Elder Scrolls’lar?n (ba?ka t?rl? nas?l yazay?m?) o muhte?em atmosferini b?ylesine harika bir g?rsellikle ?n?m?ze sunulaca??n? bilmek oyunun klasik olaca??n? kan?tlar gibiydi. Aradan ge?en onca zamandan sonra art?k ne s?yleyebilirim bilmiyorum ama san?r?m hepimiz oyundan grafik motorundan bekledi?imizden fazlas?n? ald?k. ?zellikle ?evre grafikleri konusunda ne kadar dil d?ksem azd?r. Onlar? da birazdan a??klayaca??m. Oblivion piyasaya ??kmadan ?nce ak?llardaki tek ve en ?nemli soru i?areti oyunun ne t?r bir sistem isteyece?i konusundayd?. Ama tabii en iyi performans? alabilmek i?in y?ksek bir donan?m istedi?i a?ikard?. Asl?nda “oyunun minimum sistem gereksinimleri merak edilen noktayd?” desek san?r?m daha do?ru olacak. Neyse oyunun as?l minimum sistem gereksinimleri Intel Pentium 4 2GHZ, 512mb Ram, 128mb Direct 3D compatible video card olarak belirtilmi? durumda. Fakat bu t?r bir kombinasyon ?u an piyasa olan hemen hemen her oyun i?in standart say?lsa da, Oblivion i?in bu t?r bir sisteme sahip makinelerde g?r?nt? kalitesi/performans uyumu yakalamak hayal gibi g?r?n?yor. Bunu ?z?lerek s?yl?yorum ama oyunu adam gibi oynamak istiyorsan?z ?zellikle RAM’inizin ve ekran kart?n?z?n ?u an “?st?n” kabul edilen bir de?erde olmas? laz?m. E?er bunun aksi olursa e?lenceden ?ok i?kence ?ekersiniz. ??nk? oyun hemen hemen her yerde ?ylesine b?y?k bir grafik ve efekt y?k?yle ?al???yor ki ?a?ars?n?z. Ondan sonra “neden loading’ler bu kadar uzun s?r?yor” hi? demeyin.

?imdi biraz ayr?nt?ya inelim. Oyunun grafik motorundaki en ?nemli ve etkileyici k?s?mlar? s?ralarsak san?r?m ?evre grafikleri ?nemli yer te?kil eder. ??nk? ben hayat?mda bu kadar ger?ek?i ayn? zamanda masals? say?labilecek kadar renkli ve g?zel olan “ye?illik” modellemeleri g?rmemi?tim. B?t?n o etraftaki a?a?, ?al? ??rp?, ?imen vs. gibi do?al bitkilerin b?ylesine ger?ek?i ve g?zel olarak ba?ka bir oyunda kar??ma ??kt???n? hat?rlam?yorum. Y?llard?r grafiklerine bak?p “vay be adamlar yapm??lar” dedi?imiz o koca kafal? FPS’lerin ge?tikleri d?nya ve ortam bak?m?ndan (FarCry hari? tabi) Oblivion ile uyu?mad?klar? i?in oyunumuzu di?erlerinden ayr? bir kefeye koyabiliriz. Fantastik orta?a? atmosferini takdire ?ayan grafiklerle oynuyor olmam?z?n Oblivion’u ayr? kefeye koymam?z? sa?layaca??n? d???n?yorum. Ayr?ca grafiklerdeki kalite sadece “ye?illiklerde” kendini belli etmiyor. ?evrede rastlayabilece?iniz her do?al olu?umda grafik motorunun etkisini hissedebilirsiniz. Etrafta bulunan kayalar?n ve di?er belirgin yer ?ekillerinin neredeyse hi? birbirine benzemedi?ini siz de fark etmi?sinizdir. Bu kadar geni? ve detayl? bir d?nyay? tasarlarken b?yle ayr?nt?lara dikkat ettikleri i?in yap?c?lara buradan selamlar. Ayr?ca a?a?larda ya da normal dola??rken rastlad???m?z sebze, meyve gibi objelerin ?e?it bulunsun diye tasarlanmak yerine, yararlan?labilecek ?ekilde yap?lmalar? g?zel bir ?ey. Ama tabii ?evre grafikleri yaln?zca a??k alanlardan olu?muyor. Oyun boyunca gezip g?rebilece?imiz bir ?ok yerle?im b?lgesinin, zindanlar?n ve harabelerin mekan tasar?mlar? ?ok ??k ve detayl?. Kullan?lan Bump Mapping ?zelli?i sayesinde mekan tasar?mlar?nda ??phe uyand?rmayan bir ba?ar? yakalanm??. Objelerinde modellemeleri konusunda sorun yok gibi. Dola??rken rastlad???m?z NPC’lerin ?zel e?yalar?nda veya herhangi bir nesnede belirgin bir problemle kar??la?mad?m. Hepsi i?in baya?? emek sarf edildi?i belli oluyor.

Karakter modellemeleri i?inde ayn? ?eyler s?ylenebilir (mi?). I??kland?rmalar?n ve animasyonlar?n birle?imiyle onlar da insan? tatmin eden bir d?zeye ula??yorlar. Yaln?z karakter modellemelerinden o kadar ?vg?yle bahsetmeyece?im maalesef. Bethesda’n?n ?evre grafiklerinin ?zerine bu kadar d??t?kten sonra bir yerden fire verece?i belliydi. Ne yaz?k ki karakter modellemeleri ne kadar iyi olurlarsa olsunlar kesinlikle rakipsiz de?iller. Yak?n zamana kadar piyasada olan ve grafikleriyle ?v?nen baz? oyunlarla rahatl?kla k?yaslanabilirler. ?zellikle karakterlerin sa? b?lgeleri o kadar detay?n i?inde s?r?tabiliyor. Fakat HDR ???kland?rmalar?n? a?t?ktan sonra karakter modellemelerindeki aksakl?klarda g?zle g?r?l?r bir azalma oluyor. Bu size ilgin? gelebilir ama benim HDR’yi a?t?ktan sonraki de?i?im kar??s?nda a?z?m a??k kalm??t?. HDR’nin oyunlar? bu kadar farkl?la?t?rd???n? g?rmek bundan sonra daha bir?ok oyunda bu t?r ???kland?rmalarla kar??la?aca??m?z?n ispat? gibi. S?z ???kland?rmalar ve efektlerden a??lm??ken onlar? da a??klamadan ge?meyelim. Oyunda kullan?lan patlama, alev, k?v?lc?m ve bilumum di?er efektlerin grafik kat?na can ?eki?tirmeleri nedeniyle FPS’lerle yar??abilecek kadar iyi oldu?unu belirtebilirim. Benim me?ale tutarken fark etti?im ufak bir ayr?nt?y? da anlatmadan ge?emeyece?im. Oyunda me?ale elimizdeyken sa?a sola sallarsak etrafa k?l sa??ld???n? hepimiz fark etmi?izdir. Me?aleyi sallay?? h?z?m?za ve yapt???m?z hareketin derecesine g?re etrafa k?l sa??lmas? a??r? ger?ek?i olmu?. Ayr?ca yaratt???m?z alev toplar?n?n ge?erlerken havaya b?rakt?klar? izler ve di?er b?y? animasyonlar?nda olu?an efektler ?imdiye kadar g?rd?klerimin en iyisi olmasa bile vasat?n ?ok ?ok ?zerindeler. Az evvel dedi?im gibi HDR (High Dynamic Range) ???kland?rmalar? her zamanki gibi g?z kama?t?r?yor. G?lge animasyonlar?n?n performans kayb?na etkisi oldu?u i?in kapatman?z sizin hayr?n?za olacakt?r. ??nk? onlar?nda a??r? bir ekstralar? yok. Yani kapat?rsan?z ?ok fazla bir ?ey kaybetmi? olmazs?n?z. ?imdiye kadar grafik motorunun art?lar?ndan bahsettim.

Ne yaz?k ki Oblivion’un motoru ne kadar etkileyici olursa olsun kusursuz de?il. Daha ?nce de s?yledi?im gibi karakter modellemeleri konusunda baz? eksiklikler var. Bir de (belki siz de fark etmi?sinizdir) karakter animasyonlar? grafik motoruna tam oturtulamam?? gibi. Bunu daha a??k nas?l anlatabilirim bilmiyorum ama durum b?yle. Oynarken fark etti?imiz bug’lar?n hemen hemen hepsi bu y?zden olu?uyor. Ayr?ca modellemelerin kenarlar?ndaki k?r?klar?n giderilmesi i?in kullan?lan anti-alliasing tekni?i baz? yerlerde yetersiz kal?yor gibi. ??z?n?rl??? artt?rd???m?zda bu kusurun b?y?k ?l??de ge?sek de, hi? b?yle bir sorunla kar??la??lmam?? olsa tabi daha iyi olurdu. Oyunun optimizasyon yani ince ayar k?sm? ?zerinde ter d?k?ld??? belli. Ama “hi? yava?lamalarla kar??la?mad?m” dersem de yalan s?ylemi? olurum. Grafik motorunun benim ?zerimde yaratt??? etki olumu y?nde. ?u an i?in g?rd???m en iyi ?evre grafikleri kesinlikle Obivion’dad?r. Ama yap?mc?lar?n oyunu bir an ?nce tamamlamak i?in grafikleri adam gibi elden ge?irmedikleri ortada. Bu sebeple grafiklere tam not vermeye uygun g?rm?yorum. Ne kadar g?rsellik sunarsa sunsun eksilerini g?z ard? edemeyiz. Toplam da grafiklere 4,5 veriyorum.(Do?can’?n incelemesindeki grafik puan?na kat?l?yorum.)

Grafikleri a??klarken ?st? kapal? olarak de?indi?im animasyonlara ge?elim. Y?netti?imiz karakterin y?r?me-ko?ma gibi normal hareketlerinin, yapt???m?z k?l??, balta, yumruk vs gibi sald?r?lar?n?n g?zel ve kaliteli tasarland??? belli oluyor. Karakterimizin kalkan kald?rma, guard alma ve me?ale ta??ma gibi eylemleri de takdire ?ayan. FPS kameras?nda oynarken bu hareketlerin etkilerini daha rahat hissedebilirsiniz. Benim en ?ok ho?uma giden animasyon ok f?rlatma oldu. Bundan ?nce bir?ok oyunda bu hareketin benzerlerini g?rm??t?k. Ama hi?birisi Oblivion’daki kadar ger?ek?i olmam??t?. Animasyonlardaki ayr?nt?lar yaln?zca ana karakterlerimizde g?r?lm?yor. Di?er b?t?n NPC ve d??manlar?n animasyonlar? di?erleri gibi bir hayli ?zenli. Koyun, kuzu gibi do?al ya?am i?in de u?ra??ld??? belli oluyor. Fakat grafik k?sm?nda s?yledi?im bug’lar?n hemen hepsi animasyon kusurlar? y?z?nden olu?uyor. Bu kusurlar bazen ?ok ilgin? bir hal alabiliyorlar. Y?netti?imiz adam? y?ksek bir yerden z?platt???m?zda havada ko?tu?unu g?rmek ?ok garip. Veya at ?zerindeyken herhangi bir ?itin ?zerine atlad???m?zda at?n garip bir ?ekiller almas?, bizden ka?an bir yarat???n bir s?re sonra piksellerin i?ine girmesi falan tam bir utan? kayna??. Baz? animasyonlar etkileyicide olsalar, firman?n oyunu neredeyse “tam bitirmeden” piyasaya s?rd??? ger?e?ini de?i?tirmiyor. Veya “g?rsel k?s?mlar? tam bitirmeden” diyelim. Daha ?nce animasyonlar grafiklere tam entegre edilmemi? (veya buna benzer bir ?ey) dedi?imde ne kadar do?ru bir ?ey s?yledi?imin fark?na varmam??t?m. Sahiden bu hissiyat ne kadar mekan, ne kadar zindan de?i?tirirsek de?i?tirelim hi? ge?miyor. Bu sebeple animasyonlara 4 y?ld?z veriyorum, sadece grafik yap?land?rmas?ndaki en sorunlu k?s?m olduklar? i?in. ?n?allah bu animasyon sorunlar? yay?nlanacak yamalarla d?zeltilmeye ?al???l?r. Ama b?yle b?y?k bir problemi d?zeltmek i?in ka? MB veri gerekir oras? me?hul tabi.

Videolar ve ara sinematikler oyun s?ras?nda "belki" ya da "seyrek" olarak kar??m?za ??kan ayr?nt?lar. Oyunun giri?inde bizi ?ekilden ?ekle sokan o muhte?em Oblivion videosunun ard?ndan insan oyun i?erisinde de b?ylesine gaza getiren anlar bekliyor. Ama maalesef oyunun i?erisinde ilk videonun kalitesinde ba?ka bir sinematik g?remiyoruz. Sadece metinlerle bezenmi? yerine g?re de?i?en uzun diyaloglarla (fazlas?yla) kar??la??yoruz. Fakat bunun eksi ya da problem oldu?unu s?ylemiyorum. Yap?mc?lar b?yle yaparak konunun b?t?nl???n? sa?lamak istemi? olabilirler. Tabii ki senaryonun i?levselli?ini kaybetmesini ?nlemek video yapmaktan ?nce gelecektir. Az evvel dedi?im gibi ?o?u yerde diyaloglarla ve script sahnelerle kar??la??yoruz. A??k?as? script sahnelerin iyi kurgulanm?? olmalar? sayesinde videolar?n eksikli?i ger?ekten hissedilmiyor. Zaten Oblivion ad? ?zerinde "rol yapma oyunu" oldu?u i?in ne zaman ne yapaca??m?z? oyunun de?il de, bizim karar veriyor olmam?z daha do?ru olacakt?r. Ayr?ca diyaloglar da san?ld??? gibi s?k?c? ve zaman kayb? de?iller. Seslendirmelerin ve m?ziklerin etkisiyle s?k?c? olmaktan ??k?yorlar. Ben video yap?land?rmas?na not olarak de?er vermek istemiyorum. ??nk? Oblivion adam gibi bir "sinematik" temele sahip de?il. Fakat atmosferin yo?unlu?undan dolay? oyun s?ras?nda videolar hi? akla gelmiyorlar. Yaln?zca oyunun ba??ndaki videonun bizi havaya sokma amac?n? ?ok g?zel yerine getirdi?ini s?yleyebilirim.

Role Playing oyunlar?nda ikinci plana at?lmas?na al??t???m?z k?s?mlar?n ba??nda san?r?m fizikler gelir. Yap?mc?lar?n "yaw naapacaklar fizi?i bo? ver" diyip geri plana att?klar? bu fizik konusu bence FPS’lerden ?ok Role Playing oyunlar? i?in gerekli olan bir "eksiklik" bence. ??nk? RPGler FPS oyunlar?ndan daha uzun bir oynayabilirlik sunuyorlar genellikle. ?zerinde daha fazla vakit ge?irdi?imiz bir t?rde daha fazla ayr?cal?k g?rmek tabi? ki yap?mc?lar?n da yarar?na olacakt?r. Bu durumu Bathesta programc?lar? da fark etmi? olacaklar ki Oblivion i?in hayli rand?manl? ?al??an bir fizik motoru tasarlam??lar (veya var olan? geli?tirmi?ler diyelim). Normal hayatta etkile?ime girebildi?imiz objelerin oyunda bulunanlar?n?n hemen hemen hepsine etki edebiliyoruz. Daha ilk b?l?mde bulundu?umuz h?credeki kap kaca?a att???m?z yumru?un ?iddetine g?re d??mesi, devrilmesi falan Havok (evet Oblivion'da da Havok kullan?lm??) fiziklerinin ayr?cal???n? ba?tan belli ediyor. Ayr?ca b?rakmak istedi?imiz bir item’in elimizden ??kmadan ?nce e?er ?n?m?zde bir engel varsa ona tak?l?p sa?a sola yatmas? ?ok ??k olmu?. Bunu ?zellikle s?yledim ??nk? daha halen baz? oyunlarda bu t?r nesneler piksellerin i?ine girmekteler. Bir de ?ld?rd???m?z d??man ya da di?er canl?lar?n cesetlerinin y?ksek bir yerdeyse yama?tan d??erken ki hareketleri, yerde yat?yorsa vurdu?umuzda can bar?nd?rmad??? i?in sadece o b?lgesinin sars?lmas? falan ger?ekten ??k bir g?rsellik sergiliyor. Ancak animasyon ve grafiklerin gereksiz uyu?mazl??? Havok motorunu da olumsuz y?nde etkilemi?. Y?netti?imiz karakterle e?imli bir yere atlad???m?zda ger?ek fiziklerle alakas? olmayan sa?mal?klar g?rebiliyoruz. ?itin ?zerinde duran bir at?n para normal g??lerce (!) havada tutulmas? k?sm?n? hi? saym?yorum. Oyunun bir b?l?m?ndeki alakas?z bir sorunun bu kadar ?eye etki etmesi ?ok ilgin?.

M?zikler m?thi?, sesler idare eder

Kula?a hitap eden b?l?mlerin de Bathesda'ya yak??an bir k?vamda oldu?u s?ylenebilir. ?zellikle m?zikler ?ok g?zel olmu?. Ama zaten bu m?zik konusu daha ?nceki Elder Scrolls oyunlar?nda da ?zerine d???len bir b?l?md?. Oyunun giri?indeki par?ay? dikkatle dinlemenizi ?neririm. Nas?l bir oyunla kar??la?aca??m?z? o kadar g?zel ?zetliyor ki, Elder Scrolls felsefesini bir anda kapm?? oluyorsunuz. Oyundaki par?alar a??r? derecede ??k ve d?zeyli yap?lm??lar. ?u an incelemeyi yazarken bile o par?alar? dinlemekteyim. Winamp'ta de?il yaln?z, ?nceki save'lerimden birini a?t?m. Sadece o atmosferde yazabilmek i?in... Normal anlarda b?ylesine rahatlat?c? ve dinlendirici t?n?lar?, aksiyon an?nda o devirlerin havas?na uygun karanl?k par?alar? bize sunduklar? i?in yap?mc?lar? b?t?n kalbimle kutluyorum. Oynad???m s?re i?erisinde m?ziklerin kalitesi bir an bile d??medi. Belki ileri de melodiler kendini tekrar eder diye bekledim fakat buda olmad?. Zaten oyun esnas?nda m?zik dinledi?inizin fark?nda bile olmuyorsunuz. Melodiler, grafikler ve atmosfer birbirlerini acayip tamamlam??lar. M?zikler kesinlikle tam puan. Benimle ayn? g?r??? payla?mayacak ba?ka birini daha d???nm?yorum. Yap?mc?lar art?k m?ziklerin oyunlar i?in ne kadar b?y?k bir ?nem te?kil etti?ini anlad?lar. Haa unutmadan ?unu da s?yleyeyim, demin oyunun m?ziklerini dinlemek i?in eski save’lerimden birini a?t???m? s?yledi?imde bunu sadece oyunun atmosferiyle beraber yazmak i?in yapt???m? belirmem gerek. ?stersek oyunun m?zik dosyalar?n? Winamp'ta a??p dinleyebiliyoruz. Yanl?? anla??lma olmas?n. Neyse ?imdi ses efektleri ve seslendirmelere ge?elim. Bakal?m onlarda m?zikler kadar g?zel mi?

Ne yaz?k ki ses efektleri m?zikler kadar kaliteli de?il. ?zellikle hasar alma sesleri melodilerle b?y?k bir tezat olu?turmu?. Onlar i?in g?sterilen ?zenin sesler i?in neden g?sterilmedi?ini anlam?yorum. Hele Oblivion gibi ?nemli bir oyun i?in b?yle bir hataya d??meleri insanda merak uyand?r?yor. Yani elmaya yumruk att???m?zda nas?l b?yle bir ses ??kabilir ki? Elma gibi yumu?ak ve ger?ek hayatta ?yle bir ses duymam?z?n imkans?z oldu?u nesnelerden sanki tahtaya yumruk at?yormu? gibi efektler duymak ?ok sa?ma. K?l?? sallarken olu?an "vuj?sst!" sesleri de ?ok amat?rce olmu?. Karakterimizin ad?m atarken, z?plarken veya ona benzer bir ?eyler yaparken olu?an hi?bir efektin herhangi bir ses de?eri yok. Amat?r yap?mlar da g?rmeye al??t???m?z bu problemin Oblivion’da da olmas? ?z?c? ger?ekten. Ama ses efektlerine keza karakter dublajlar? ?ok ba?ar?l? yap?lm??. Oblivion i?erisinde ?ok fazla karakter bar?nd?ran bir oyun. Hepsi i?in ayn? derecede dublaj yapabilmek takdiri hak ettiriyordur mutlaka. Bizim karakterimiz i?in dublaj yap?lmam??. Ama di?er yan karakterlerin ve NPC'lerin seslendirmeleri sayesinde bu a??k kapat?l?yor. Ayr?ca karakterlerin yara ald?klar?nda veya ?zel bir hareket yapacaklar? zaman ??kard?klar? naralar falan fena de?il. Yani k?sacas? objelerin hasar alma efektleri d???nda ses yap?land?rmas? kaliteli s?fat? alabilecek kadar iyi. Bu y?zden ses k?sm?na 3,5 y?ld?z verebilirim (garip ses efektleri ger?ekten sinir bozucu bir ?ey). Ama m?zikleri de unutmamak laz?m. O y?zden ses yap?land?rmas? k?sm?na 4 y?ld?z veriyorum. Asl?nda oyun sadece m?zikleri i?in 5 y?ld?z? hak ediyor ama neyse.